Beton towarowy zamawia się telefonem, a odbiera w piętnaście minut i w tym leży cała trudność. Mieszanka jest towarem, który traci właściwości w trakcie transportu, a reklamacja po wbudowaniu praktycznie nie istnieje. Kilka rzeczy trzeba więc sprawdzić przy gruszce, nie po tygodniu.
Jak czytać oznaczenie klasy
Zapis C20/25 to dwie liczby: wytrzymałość na ściskanie próbki walcowej i sześciennej po 28 dniach, w megapaskalach. Im wyżej, tym mocniej i drożej.
| Klasa | Typowe zastosowanie |
|---|---|
| C8/10, C12/15 | podkłady, wypełnienia, chudy beton pod fundament |
| C16/20 | ławy fundamentowe w domu jednorodzinnym |
| C20/25 | płyty, stropy, schody, najczęściej zamawiana klasa |
| C25/30 i wyżej | elementy obciążone, posadzki przemysłowe, konstrukcje na zewnątrz |
Obok klasy stoi konsystencja, najczęściej od S1 do S4. S3 to mieszanka plastyczna, którą da się rozprowadzić łopatą. S4 jest bardziej płynna i wygodniejsza przy gęstym zbrojeniu, ale sama z siebie nie jest lepsza. Dolewanie wody na budowie, żeby uzyskać płynność, obniża klasę i to jest najczęstszy sposób zepsucia dobrej mieszanki.
Ile masz czasu
Od zarobienia mieszanki w węźle do wbudowania liczy się zwykle 90 minut, przy upale mniej. Gruszka miesza w drodze, żeby beton nie zaczął wiązać, ale czas i tak biegnie. Praktyczny wniosek: nie zamawiaj dostawy na godzinę, w której ekipa jeszcze ustawia szalunek. Kierowca albo odjedzie, albo policzy postojowe.
Trzy rzeczy do sprawdzenia, zanim gruszka odjedzie
- Dokument WZ. Musi być na nim klasa, konsystencja, ilość w metrach sześciennych i godzina zarobienia. Zgadza się z zamówieniem? Jeśli nie, rozmowa toczy się teraz, nie po wylaniu.
- Ilość. Beton rozlicza się po metrach z dokumentu, nie po tym, co zostało w wykopie. Przy płycie policz kubaturę wcześniej i dodaj pięć procent na nierówności podłoża.
- Wygląd mieszanki. Woda stojąca na powierzchni albo mieszanka rozdzielona na kruszywo i zaczyn to sygnał, że coś poszło nie tak. Zdjęcie telefonem zajmuje pięć sekund i jest jedynym dowodem, jaki będziesz mieć.
Skąd biorą się dopłaty
- Mała ilość. Poniżej trzech, czterech metrów dochodzi opłata za niepełny transport, bo gruszka jedzie tak samo daleko.
- Pompa. Osobna maszyna i osobna faktura, rozliczana za dojazd plus metry. Przy wylewce na parterze z dojazdem do wykopu bywa zbędna.
- Postojowe. Liczone po przekroczeniu czasu na rozładunek, zwykle dziesięć minut na metr.
- Domieszki. Przeciwmrozowa, opóźniająca wiązanie albo napowietrzająca do elementów zewnętrznych. Zamawiaj świadomie, nie na wszelki wypadek.
Co zrobić po wylaniu
Świeży beton trzeba pielęgnować i jest to praca na kolejne dni, nie jednorazowa. Osłona przed słońcem i wiatrem oraz zwilżanie powierzchni przez pierwszy tydzień decydują o tym, czy zamówiona klasa zostanie osiągnięta. Beton, który wysechł za szybko, popęka niezależnie od tego, co stało na dokumencie dostawy.
